Veelgestelde vragen

Een waterbedrijf wil in de gemeente een 'reduceerventiel' in haar leidingnet aanbrengen. Hiervoor is aanleg van een ondergrondse put nodig met een afmeting van 5x3m en 2m diep.

Bovengronds komt daarbij een besturingskast en de put is man-toegankelijk via putluiken.

Valt deze put onder een ondersteuningswerk op basis van art 1.1 van de toelichting AVOI? Daarmee kan deze put vergund worden op basis van de AVOI.

Of moet er een omgevingsvergunning via het OLO-loket ingediend worden?

Onze reactie hierop is:

Op basis van de beschrijving van het ‘reduceerventiel’ kan er geconcludeerd worden dat het daadwerkelijk een ondersteuningswerk is dat ten dienste staat voor de ondergrondse infrastructuur van het waterbedrijf is.

Dat betekent dat op basis van de AVOI het werk vergunningplichtig is en dat je voorwaarden kan stellen ten aanzien van de aanleg van het reduceerventiel. Deze voorwaarden moeten betrekking hebben op de ‘doelen’ van de AVOI zoals de ondergrondse ordening.

Dit betekent nog niet dat er dan geen omgevingsvergunning (bijvoorbeeld een bouw- en/of aanlegvergunning) nodig is om het werk uit te voeren. Het kan namelijk zomaar zijn dat dit, naast de AVOI-vergunning, ook het geval is. In ieder geval zijn bouwwerken van 15m2 en groter wettelijk (bouw)vergunningplichtig en zal het ‘reduceerventiel’ daarom hoogstwaarschijnlijk ook onder deze vergunningplicht vallen. Deze bouwvergunningplicht dient echter een ander ‘doel’ dan de AVOI-vergunning en heeft betrekking op o.a. de ruimtelijke ordening (bestemmingsplan) en het veilig bouwen (Bouwbesluit). Daarnaast kan het zo zijn dat vanwege het graven er een aanlegvergunning benodigd is. Dit komt geregeld voor als er dieper dan 50cm wordt gegraven. De eventuele (aanleg)vergunningplicht, die is vervat in het desbetreffende bestemmingsplan, doet dan dienst ter bescherming van bijvoorbeeld archeologische of natuurwaarden. Ook deze vergunning beschermt een ander doel dan de AVOI-vergunning.

Concreet betekent dit dat er een AVOI-vergunning voor het werk verleend moet worden en dat de mogelijkheid bestaat dat er ook nog een omgevingsvergunning (bijvoorbeeld een bouw- en/of aanlegvergunning) nodig is. Die laatste vergunningen moeten worden ingediend via het OLO.

De vraag is:
In een gemeente wil een bedrijf twee leidingen aanbrengen t.b.v. transport (grond)water. Hierbij komt een deel (wegkruising) in openbaar gebied. De gemeente heeft aangegeven dat het bedrijf zich bij het Kadaster moet registreren als leiding eigenaar om een leiding in openbare grond te mogen leggen. Is dit correct of zijn er ook andere (wellicht simpeler) oplossingen?

Onze reactie hierop is:
We leiden er twee zaken uit af. Allereerst heeft de gemeente het bedrijf medegedeeld dat de leiding(en) moeten worden geregistreerd bij het Kadaster. Dat is correct. Volgens de Wibon moet een beheerder van een net (‘degene die als natuurlijk persoon handelende in de uitoefening van een beroep of een bedrijf dan wel als rechtspersoon een net beheert’) zijn net registreren, zodat hij bij een graafmelding of oriëntatieverzoek informatie kan verschaffen over zijn net. Dit is iets wat in principe los staat van de gemeente. Naast deze registratieplicht zal dit bedrijf werkzaamheden ten behoeve van de aanleg van leidingen in openbare gronden gaan uitvoeren. Hiervoor geldt in de gemeente een vergunningplicht op basis van de AVOI. In dat kader moet de gemeente ook een vergunning met de daarbij behorende voorwaarden verlenen.

De gemeente is aansprakelijk gesteld door een telecombedrijf. Twee jaar geleden is door het maaien schade ontstaan aan een kabel van het telecombedrijf.

Mogen zij de gemeente aansprakelijk stellen als de kabel boven de grond ligt? (Het gaat vermoedelijk om een kabel die vanuit de berm aan een brugbuis zit bevestigd.)

Onze reactie hierop is:

Met betrekking tot je vraag geldt het volgende. Maaien valt vanuit de toelichting bij de wet (WIBON) en vanuit de heersende rechtspraak in de basis niet onder de noemer mechanische graafwerkzaamheden (grondroeren). Dit wordt anders als er gebaggerd wordt of daadwerkelijk ook lagen bodem worden weggehaald. Als we er even vanuit gaan dat dit laatste niet het geval is dan hoefde de maaier geen graafmelding te doen en ook niet de K&L te lokaliseren.

Als er bij maaien een kabel wordt beschadigd die dus “op” het maaiveld lag, dan is dat in de basis het probleem van de netbeheerder. Dit is alleen anders als kan worden aangetoond dat er voldoende aanwijzingen zijn geweest dat de kabel daar ter plaatse op het maaiveld lag (in ieder geval zodanig dat er met maaiwerkzaamheden opgepast zou moeten worden) en de maaier wist of had kunnen weten dat hij op basis van zijn zorgvuldigheidsverplichting nader onderzoek had moeten doen.

Uit de gegevens volgt geen duidelijk antwoord. Het is aan de claimer om te bewijzen dat de maaier onzorgvuldig heeft gehandeld. Dit kan door bijvoorbeeld situatiefoto’s te laten zien waarmee kan worden aangetoond dat de kabel goed zichtbaar geweest moet zijn. Maar dat is niet aan de gemeente. Ons advies is om de claim af te wijzen op basis van het feit dat er geen aanwijzingen zijn dat de maaier onzorgvuldig heeft gehandeld.

De gemeente is aansprakelijk gesteld door een telecombedrijf. Twee jaar geleden is door het maaien schade ontstaan aan een kabel van het telecombedrijf.

Mogen zij zo laat na de gebeurtenis de gemeente alsnog aansprakelijk stellen?

Onze reactie hierop is:

Het recht om nog een beroep te kunnen doen op geleden schade verjaart in dit geval na vijf jaar, wat nog niet het geval is. Het antwoord op je vraag is dus dat het telecombedrijf zijn schade nog mag claimen.

Een bewoner in het buitengebied van Beemster is niet aangesloten door Delta Fiber op glasvezel. Voor een glasvezelaansluiting betalen bewoners € 2.200,-. De aansluitkosten voor een na-aansluiting bedraagt € 6000,-. Delta Fiber heeft het glasvezelinitiatief overgenomen van burgerinitiatief Breedband Beemster en het adressenbestand gebruikt van Breedband Beemster. Bewoners die ten tijden van de wervingscampagnes Breedband Beemster geen interesse hadden in een abonnement zijn niet aangeschreven door Delta Fiber. De bewoner vindt het niet correct dat hij € 6.000, moet betalen voor de aansluiting terwijl hij niet is benaderd door de glasvezelaanbieder. De bewoner wil graag juridisch advies van de gemeente.

Onze reactie hierop is:

Het is in principe een vrije markt, waarin Deltafiber redelijk zijn eigen gang kan gaan. Het wordt anders als er afspraken zijn gemaakt die bepaalde verplichtingen in het leven roept. Er komen twee zaken op dat punt in ons op:

  • Staat er iets in de oorspronkelijke vraagbundeling waar de bewoner zich op beroept? Als hij eerst nee heeft aangegeven en nu wel wenst te worden aangesloten dan is het dus in principe zijn eigen nalaten geweest die voor deze situatie heeft gezorgd.
  • Heeft de gemeente in een convenant afspraken gemaakt over de mogelijkheid om in overleg te treden met de aanbieder over aansluitingen?

Uit de resultaten van proefsleuven blijkt dat in de toekomstige situatie (na herinrichting) de LS kabel van de netbeheerder in de plantvakken komt te liggen. Ik heb de netbeheerder verzocht, via de mail, om de kabel om te leggen en buiten het plantvak te plaatsen. De netbeheerder geeft aan dat dit pas in Q1 2022 uitgevoerd kan worden. Dit is veel te laat. wij kunnen de nieuwe bomen niet meer aanplanten (buiten plantseizoen). Kan ik afdwingen dat de netbeheerder de gevraagde verlegging uitvoert (voor december 2021). Wat een redelijk termijn is (5 á 6 maanden).

Onze reactie hierop is:

Of je een netbeheerder kunt dwingen om voor een bepaald moment zijn werkzaamheden uit te voeren is afhankelijk van een aantal zaken:

  • Voorbereiding: op welke manier is de netbeheerder meegenomen in het plan? Heeft de netbeheerder zich eerder uitgelaten over een haalbare planning en komt hij hierop nu terug? Zijn er kortom afspraken gemaakt?
  • Besluitvorming: het vragen om verleggen gaat met een besluit. Dit besluit dient goed te worden voorbereid (onderzoek naar beperkende mogelijkheden, overleg met de netbeheerder etc.) en dan ook schriftelijk te worden verstuurd, ondertekend door (iemand namens) het college van burgemeester en wethouders.

In dit geval is per mail om verleggen gevraagd, wat betekent dat je geen formeel proces bent gestart en daarmee ook geen formele handvatten hebt gecreëerd om de netbeheerder te dwingen om de verlegging tijdig uit te voeren. Wil je de verlegging alsnog formeel afdwingen dan zul je het proces formeel moeten starten.

Daarbij is het van belang te vermelden dat het besluit (het formele VTA) een haalbare termijn moet bevatten.

Wat van belang is dat je dus gaat afpellen waarom de termijn die nu wordt aangegeven zo ver in de toekomst ligt. Waarom dan pas? Wat zijn mogelijkheden om die tijd te verkorten? Wat als we de vergunning binnen twee weken verlenen? Welke drempels zijn er nog meer? Met die informatie komt er een haalbare plannen op tafel en die zul je in het formele VTA moeten benoemen. Dat is je enige mogelijkheid om daarna in redelijkheid ook die datum te kunnen afdwingen.

Vitens gaat in onze gemeente waterleidingen vervangen. We komen situaties tegen waar de oude leiding (in dit geval een AC leiding) geheel of gedeeltelijk in particuliere kavels liggen. Vitens stelt op deze locaties de oude leiding te laten liggen. Zij registreren de leiding als 'buiten gebruik' en blijven leiding eigenaar.

Welke middelen heeft de gemeente om deze oude leidingen wel te laten verwijderen?

Onze reactie hierop is:

Er zijn twee opties:

  1. De particuliere gronden zijn wel openbare grond (dus openbare ruimte, maar vanuit het kadaster in eigendom bij een particulier). In dit geval kun je op grond van de AVOI of een Kabel en Leiding verordening de vergunning intrekken omdat de leiding definitief buiten gebruik is gesteld, met daarbij de verplichting om de leiding te verwijderen.
  2. De particuliere gronden zijn geen openbare grond (tuinen, afgesloten erven). Daar heb je als gemeente niet zomaar de macht om een leiding te laten verwijderen. Dit is een kwestie die speelt tussen de grondeigenaar en Vitens.

Uiteraard staat het de gemeente vrij om afspraken te maken met Vitens over het verwijderen, maar dan is het onverplicht voor Vitens.

De gemeente heeft in een wijk verouderde warmtenetten liggen. Deze zijn nu nog in gebruik maar worden waarschijnlijk binnenkort buiten gebruik gesteld. De gemeente is geen eigenaar van het net. Vraag is of de netten juridisch gezien moeten worden verwijderd en zo ja op welke termijn? De gemeente wil ze wel verwijderd hebben, maar het liefst als de grond ook om andere redenen geroerd wordt.

Onze reactie hierop is:

Dit is logischerwijs een zeer reële wens, want je wil niet dat de openbare (ondergrondse) ruimte overbodig vol raakt met ongebruikte netten. Zeker warmtenetten met een groot ruimtebeslag wil je niet in de ondergrond als ze niet meer gebruikt worden. 

Anders dan bij telecomkabels is er geen wettelijke regeling die ziet op het verwijderen van ongebruikte kabels of leidingen. Wel is er een bepaling opgenomen in de decentrale regelgeving van deze bewuste gemeente; ‘de Verordening Fysieke Leefomgeving’. In deze verordening is het volgende in artikel 7.2.5. (lid 2 onder a) aangegeven:

‘Het college kan de vergunning wijzigen of intrekken, indien de netbeheerder de leiding definitief buiten gebruik heeft gesteld’.De bestaande warmtenetten is in de gronden aanwezig op basis van een vergunning. Als het net buiten bedrijf wordt gesteld dan kan het college de vergunning intrekken (nadat de gemeente de vergunninghouder heeft gehoord). Als de vergunning wordt ingetrokken moet het net worden verwijderd. De termijn kan de gemeente zelf beslissen, maar er moet wel sprake zijn van een redelijk termijn. 

De gemeente heeft een bouwkavel geruild met een particulier.

In de bouwkavel is een waterleiding aanwezig. Deze leiding ligt binnen de te ruilen bouwkavel met een zakelijk recht.

In de ruilovereenkomst is afgesproken dat de waterleiding wordt verlegd tot buiten de bouwkavel.

Door de gemeente is een nieuw tracé aangewezen in het openbaar gebied.

De netbeheerder wil wel meewerken, maar alleen als de kosten voor het verleggen wordt vergoed.

De gemeente wil best meedenken en vraagt zich af of er iets bedacht kan worden op basis van afschrijving.  De gemeente vraagt zich ook af of zij dit vraagstuk ook op basis van de AVOI kan aanvliegen?

Onze reactie hierop is:

Voor het ruilen van de kavel zal er tussen partijen afspraken zijn vastgelegd in een overeenkomst. Eén van de afspraken is het verleggen van de waterleiding naar openbaar gebied. Bij de afspraken die gemaakt zijn over de grondruiling zullen ook afspraken gemaakt zijn over de kosten. Deze gelden.

Als de ruil is ontstaan vanuit de rechtmatige uitoefening door het college van haar publiekrechtelijke taak, dan kan de netbeheerder een verzoek om nadeelcompensatie bij het college doen. Is de ruil een privaatrechtelijke regeling, dan zal netbeheerder de leiding niet eerder verleggen, dan dat zijn kosten worden vergoed. De verkoop van gronden aan een ontwikkelaar die daarop woningen bouwt waarmee een woningbehoefte wordt ingevuld waar de gemeente op heeft gestuurd met een Woningvisie of structuurvisie is zo’n publiekrechtelijke taak. Het verkopen van grond aan een particulier lijkt dit niet te zijn.

De leiding ligt binnen de bouwkavel met een zakelijk recht en dat betekent dat in beginsel de schade volledig wordt vergoed. Dit geldt voor zowel de bestuursrechtelijke als de privaatrechtelijke regeling. Bij de bestuursrechtelijke regeling is het van belang om na te gaan of er ook delen van de leiding moet worden verlegd buiten de bouwkavel en met welke regeling de leiding in die gronden aanwezig is, mogelijk dat voor die delen de materiaalkosten en het in- en uit bedrijf stellen niet voor vergoeding in aanmerking komt.Bij het verleggen van de leiding is bij zowel de bestuursrechtelijke als de privaatrechtelijke manier de leeftijd van de leiding van belang. Bij het in rekening brengen van de kosten zal de netbeheerder rekening dienen te houden met oud voor nieuw.

Een projectontwikkelaar heeft in Sassenheim een oude Rabobank gesloopt en hier wordt een appartementencomplex gebouwd. Het kabel- en leiding tracé ligt nu nog onder het oude trottoir, maar komt in de nieuwe situatie onder langsparkeervakken te liggen. Dit is onwenselijk dus de kabels en leidingen moeten over een beperkte lengte worden verlegd. De kabels en leidingen liggen dus op gronden van de gemeente.

Kan de projectontwikkelaar zelfstandig of namens de gemeente verzoek doen om de kabels en leidingen te verleggen of kan alleen de gemeente dit verzoek rechtsgeldig doen?

Onze reactie op deze vraag is:

Er zijn verschillende opties, waarvan er ééntje passend zal zijn, afhankelijk van de afspraken met de ontwikkelaar en het achterliggende belang. Voor dat tot de verlegopties wordt overgegaan is op de eerste plaats nog wel van belang om vast te kunnen stellen dat ‘niet wenselijk’ om onder parkeervakken te liggen een noodzaak tot het nemen van maatregelen oplevert en dat dit door de telecomaanbieder ook zo gezien wordt. Dit geldt ook – alleen wat minder strikt – voor andere kabels en leidingen.

Wanneer de noodzaak vaststaat dient één van de volgende sporen gekozen te worden:

  1. De gemeente is zelf opdrachtgever van het werk dat de ontwikkelaar uitvoert. De gemeente kan dan zelf verzoeken, omdat het werk door of vanwege de gemeente plaatsvindt. De kosten komen in dat geval voor rekening van de telecomaanbieder. Met betrekking tot de andere kabels en leidingen kan de gemeente een VTA sturen.
  2. De ontwikkelaar voert zelfstandig een project uit en is zelf opdrachtgever. Als de grond waar de kabels uiteindelijk in komen te liggen nu eigendom is van de gemeente en straks ook, dan kan de ontwikkelaar met betrekking tot telecomkabels alleen een verzoek sturen (waarbij de kosten worden afgewenteld op de telecomaanbieder) als hij van de gemeente een gebruiksrecht heeft gehad om op die gronden werkzaamheden uit te voeren. Andere kabels en leidingen kunnen alleen op verzoek van de gemeente worden aangepast via een VTA, wil je gebruik kunnen maken van de nadeelcompensatieregeling. Dit kan echt alleen als er duidelijk algemeen belang bij is gediend. We komen wel op een hellend vlak op het moment dat de ontwikkelaar van het trottoir parkeerplaatsen maakt omdat dit in zijn anterieure overeenkomst is opgenomen.
  3. De ontwikkelaar is door de gemeente aangetrokken om een project te realiseren dat een woningbouwopgave vervult die vanuit de gemeente is gestimuleerd (visie, bestemmingsplan, etc.). In dat geval kunnen de verzoeken vanuit de gemeente worden gedaan, richting zowel de telecomaanbieder(s) als de overige netbeheerders

Let goed op bij het kiezen van een spoor. Het éénmalig goede vrienden worden met een ontwikkelaar weegt niet op tegen een netbeheerder die er daardoor afloopt en de gemeente niet meer vertrouwt.